Diclofenac 50 mg: wat de sterkte betekent

Let op: deze pagina geeft algemene uitleg over pijn en ontstekingsremmers. Bespreek uw eigen klachten, uw medicijnen en elke verandering daarin met uw huisarts of apotheker.

Het getal in milligram op een verpakking beschrijft de hoeveelheid werkzame stof in een enkele tablet. Meer dan dat zegt het niet. Het is geen maat voor de kracht van de pijnstilling, geen aanduiding van de duur en al helemaal geen aanbeveling. Toch wordt het vaak gelezen alsof het alle drie tegelijk is.

Sterkte is een inhoudsmaat

Fabrikanten maken dezelfde stof in verschillende sterktes, zodat een arts een behandeling kan afstemmen op de persoon voor zich. Het bestaan van meerdere sterktes betekent dus niet dat er een lichte en een zware variant is, maar dat er meerdere stappen op dezelfde schaal beschikbaar zijn. Welke stap iemand krijgt, hangt af van de klacht, de leeftijd, de nierfunctie en de rest van de medicatie. Hoe die afweging in de praktijk verloopt, staat bij wie de dosering bepaalt.

Waarom hoger niet beter is

Bij ontstekingsremmers loopt de pijnstilling niet onbeperkt mee met de hoeveelheid. Boven een bepaald punt neemt het effect nauwelijks nog toe, terwijl de belasting van maag, nieren en bloedvaten wel doorstijgt. Dat is de reden waarom de bijsluiters van deze groep zo nadrukkelijk spreken over de laagst werkzame hoeveelheid gedurende de kortst mogelijke tijd. Het is geen zuinigheid, het is een risicoafweging.

Diezelfde logica verklaart waarom een arts eerder kijkt naar de vorm, het tijdstip of een aanvullende maatregel dan naar een hoger getal, als een behandeling onvoldoende doet. De keuze tussen een tablet en een vorm die op de huid blijft, is daar een voorbeeld van; die staat beschreven in gel of tablet.

Wat er nog meer op de verpakking staat

Naast de sterkte draagt een doosje de naam van de werkzame stof, vaak een merknaam, de toedieningsvorm, het aantal eenheden, een houdbaarheidsdatum en een chargenummer. De werkzame stof is het belangrijkste van die gegevens, omdat twee doosjes met verschillende namen dezelfde stof kunnen bevatten. Dat onderscheid staat uitgelegd bij de werkzame stof.

Twee doosjes met hetzelfde getal

Twee verpakkingen met dezelfde sterkte hoeven zich niet gelijk te gedragen. Een tablet met een beschermlaag komt op een andere plaats in het maagdarmkanaal vrij dan een gewone tablet, en een vorm met vertraagde afgifte spreidt de afgifte over de tijd. De inhoud is dan gelijk, het verloop niet. Ook daarom is een verpakking geen instructie: alleen de bijsluiter bij dat specifieke product en het advies van de voorschrijver horen bij elkaar.

De vraag die overblijft

Wie zich afvraagt of een sterkte nog klopt bij de eigen situatie, stelt die vraag het beste aan de huisarts of de apotheek. Dat geldt zeker als er iets veranderd is: nieuwe medicijnen, een operatie, een zwangerschap, een andere nierfunctie of eenvoudigweg het verstrijken van de tijd. De vraag of stoppen zomaar kan, komt dan vaak in hetzelfde gesprek aan de orde; die staat behandeld bij zomaar stoppen met diclofenac.

Wat op deze pagina bewust ontbreekt, zijn getallen die op een persoon slaan. Er staat hier hoe een sterkte gelezen moet worden, niet welke sterkte bij wie hoort. Die tweede vraag hoort in de spreekkamer.